Crohn Hastalığı: Belirtileri, Tanısı, Kolonoskopi ve Tedavi

Tanım: Crohn hastalığı nedir?

Crohn hastalığı, sindirim kanalını etkileyen kronik bir inflamatuvar bağırsak hastalığıdır. Özellikle ince bağırsağın son bölümünü ve kolonu tutar. Ancak diğer sindirim kanalı bölümlerini etkileme potansiyeli de vardır. İltihabın bağırsak duvarının derin katmanlarına ilerleme riski vardır. Ayrıca bazı hastalarda darlık, fistül veya apse gelişir.

Belirtiler: Crohn hastalığında neler olur?

  • Uzayan veya tekrarlayan ishal
  • Karın ağrısı ve kramplar
  • Kilo kaybı ve iştahsızlık
  • Halsizlik ve ateş
  • Dışkıda kan
  • Makat çevresinde ağrı, akıntı, fistül veya apse

Ayrıca eklem, cilt ve göz gibi bağırsak dışı organlarda da belirtilerin ortaya çıkma olasılığı vardır.

Hastalığın nedenleri: Crohn neden gelişir?

Hastalığın tek bir nedeni yoktur. Genetik yatkınlık, bağırsak mikroorganizmaları, bağışıklık yanıtı ve çevresel etkenler birlikte rol oynar. Sigara, hastalığın seyrini olumsuz etkileyen önemli bir risk etkenidir. Bu nedenle sigarayı bırakmak önem taşır. Crohn hastalığı bulaşıcı değildir.

Ülseratif kolit ile Crohn arasındaki fark nedir?

Crohn, ağızdan anüse kadar farklı bölgeleri aralıklı biçimde tutar. Ayrıca iltihabın bağırsak duvarının derin katmanlarına ilerleme riski vardır. Ülseratif kolit ise kalın bağırsağı etkiler. Genellikle rektumdan başlar ve kesintisiz ilerler. Ayrıntılı karşılaştırma için Crohn ve ülseratif kolit yazısını inceleyin.

Hekim Crohn hastalığı tanısını nasıl koyar?

Tek bir test tanı için yeterli değildir. Öncelikle hekim sağlık öykünüzü dinler ve sizi muayene eder. Ardından gerekli kan ve dışkı testlerini ister. Ayrıca endoskopi ve görüntüleme sonuçlarını da birlikte değerlendirir. Fekal kalprotektin testi, uygun hastalarda bağırsaktaki iltihabı değerlendirmeye ve takibe yardımcı olur.

Kolonoskopi ve biyopsi neden önemlidir?

Hekim kolonoskopi sırasında kolonu ve mümkünse ince bağırsağın son bölümünü inceler. Ardından gerekirse farklı bölgelerden biyopsi alır. Böylece endoskopi görünümü ve patoloji sonucu tanıya birlikte katkı sağlar. Ayrıca hastalığın aktivitesini ve diğer olası nedenleri değerlendirmeye yardımcı olur.

Hekim ince bağırsağı nasıl inceler?

Crohn’un, ince bağırsağın kolonoskopinin ulaşamadığı bölümlerini tutma potansiyeli de vardır. Bu nedenle hekim gerektiğinde MR enterografi veya BT enterografi ister. Kapsül endoskopi de bazı hastalarda yarar sağlar. Ancak darlık şüphesinde kapsülün bağırsakta kalma riski vardır. Bu durumda önce uygun değerlendirme gerekir.

Crohn hastalığında tedavi nasıl ilerler?

Tedavi yalnızca şikâyetleri azaltmayı hedeflemez. İltihabı kontrol etmek, steroid ihtiyacını azaltmak ve bağırsak yüzeyinde iyileşme sağlamak da önemlidir. Ayrıca hekim hastalığın yol açabileceği sorunları önlemeyi amaçlar.

Hastalığın yeri, şiddeti, davranış biçimi ve önceki tedaviler ilaç seçimine yön verir. Örneğin seçenekler arasında kortikosteroidler, bağışıklık düzenleyici ilaçlar, biyolojik tedaviler ve hedefe yönelik küçük moleküller bulunur. Ardından hekim sizin için uygun tedaviyi ve takip planını belirler.

Kortizon uzun süre kullanılır mı?

Hekim uygun hastalarda alevlenmeyi kontrol etmek için kortikosteroid verir. Ancak uzun dönem koruyucu tedavide bu ilaçları tercih etmez. Steroid bağımlılığı veya sık alevlenme varsa steroid dışı bir koruyucu tedavi planlar.

Cerrahi Crohn hastalığını tamamen iyileştirir mi?

Hayır. Darlık, tıkanıklık, fistül, apse veya dirençli bölgesel hastalık cerrahi gerektiren olası durumlardır. Ancak hastalık ameliyat sonrasında başka bölgelerde veya bağırsak birleşim yerinde tekrarlama riski taşır. Bu nedenle ameliyat sonrasında da gastroenteroloji takibi gerekir.

Crohn hastalığında beslenme nasıl olmalı?

Herkese uyan tek bir Crohn diyeti yoktur. Ancak aktif hastalık, darlık, kilo kaybı ve beslenme eksiklikleri planı değiştirir. Ayrıca hekim uygun hastalarda demir, B12, folat ve D vitamini düzeylerini değerlendirir. Gereksiz gıda yasakları ise beslenme yetersizliği riski taşır.

Crohn hastalığı kolon kanseri riskini artırır mı?

Uzun süreli Crohn koliti kolon kanseri riskinde artış potansiyeli taşır. Özellikle hastalığın süresi, yaygınlığı ve iltihap düzeyi riski etkiler. Ayrıca aile öyküsü ve eşlik eden bazı hastalıklar önem taşır. Bu nedenle hekim, uygun hastalar için düzenli kolonoskopiyle takip planlar.

Ankara’da Crohn hastalığı değerlendirmesi

Doç. Dr. Muharrem Taşkoparan, Ankara’daki muayenehanesinde belirtilerinizi ve önceki tedavilerinizi değerlendirir. Ayrıca kan, dışkı, kolonoskopi, patoloji ve görüntüleme sonuçlarını birlikte inceler. Bunun yanında tanı veya tedavi planını yeniden görüşmek isteyen hastalar gastroenteroloji ikinci görüş değerlendirmesine başvurabilir.