Yemek borusu mantarı nedir? Kısa cevap
Yemek borusu mantarında (özofageal kandidiyazis) çoğunlukla Candida türleri, yemek borusu mukozasında enfeksiyon oluşturur. Sağlıklı kişilerde bu durum daha seyrektir. Ancak bağışıklık baskılanması veya bazı ek risk faktörleri riski artırır.
Yemek borusu mantarı belirtileri nelerdir?
- Yutarken ağrı (odinofaji)
- Yutma güçlüğü
- Göğüs arkasında ağrı veya rahatsızlık
- Bazı hastalarda ağızda pamukçuk
Ağızda pamukçuk olmaması, yemek borusu kandidiyazisini tamamen dışlamaz. Ayrıca her yutma güçlüğü mantardan kaynaklanmaz. Bu nedenle hekim, reflüye bağlı darlık, eozinofilik özofajit veya tümör gibi diğer nedenleri de araştırmalıdır.
Kimlerde risk daha yüksektir?
HIV veya başka nedenlerle bağışıklık baskılanması, organ nakli ve kemoterapi yüksek riskle ilişkilidir. Ayrıca bazı immünsüpresif ilaçlar da riski artırma potansiyeli taşır. Kontrolsüz diyabet, yakın zamanda antibiyotik kullanımı ve inhaler kortikosteroidler de bazı hastalarda risk faktörüdür.
Hekim yemek borusu mantarını nasıl teşhis eder?
Hekim, klinik duruma ve risk faktörlerine göre tanı yaklaşımını seçer. Endoskopi, yemek borusundaki karakteristik beyaz plakları gösterir. Ancak tanı belirsizse, tedavi yanıtı yoksa veya başka hastalıkları ayırt etmek gerekiyorsa örnek alır. Bu amaçla biyopsi veya fırçalama örneklerini değerlendirir.
Yemek borusu mantarı tedavisinde hangi seçenekler vardır?
Özofageal kandidiyazis genellikle sistemik antifungal tedavi gerektirir. Hekim, ilacı, uygulama yolunu ve süreyi bağışıklık durumuna ve ilaç etkileşimlerine göre belirler. Ayrıca ağızdan ilaç alabilme ve tedavi yanıtını dikkate alır. Ancak beklenen yanıt yoksa direnç, yanlış tanı veya başka özofagus hastalıklarını araştırır.
Hekim tekrarlayan enfeksiyonda hangi nedenleri araştırır?
Tekrarlayan enfeksiyonda yalnızca mantarı tedavi etmek her zaman yeterli değildir. Bu nedenle hekim, bağışıklık baskılanmasını, diyabeti, ilaçları ve diğer yatkınlaştırıcı durumları gözden geçirmelidir.
Ankara'da yemek borusu mantarı değerlendirmesi
Doç. Dr. Muharrem Taşkoparan, yutma güçlüğü veya yutarken ağrıda riskleri ve önceki tedavileri değerlendirir. Ardından gerekli hastalarda endoskopiyle yemek borusunu inceler. Böylece kandidiyazis ile diğer yemek borusu hastalıklarını ayırt eder.
