Wilson Sirozu

Wilson hastalığı nedir? Kısa cevap

Wilson hastalığı, ATP7B genindeki hastalık yapıcı değişikliklerle ilişkili kalıtsal bir bakır metabolizması hastalığıdır. Vücut bakırı yeterince atamaz. Bu nedenle bakır özellikle karaciğer, beyin ve gözlerde birikir. Siroz, ileri karaciğer bulgularından biridir. Ancak her Wilson hastasında siroz yoktur.

Wilson hastalığının belirtileri nelerdir?

Hastalık çocukluk, ergenlik veya erişkin yaşta farklı şekillerde ortaya çıkar. Karaciğer enzim yüksekliği, sarılık, akut hepatit benzeri tablo veya siroz olası bulgulardır. Ayrıca nadiren akut karaciğer yetmezliği de gelişir. Nörolojik bulgular tremor, konuşma bozukluğu, istemsiz hareketler ve koordinasyon sorunlarıdır. Bunun yanında psikiyatrik veya davranışsal değişiklikler de ortaya çıkar.

Hekim Wilson hastalığını nasıl teşhis eder?

Tanı tek bir teste dayanmaz. Hekim, serum seruloplazminini, 24 saatlik idrar bakır atılımını ve klinik bulguları birlikte değerlendirir. Ayrıca göz muayenesinde Kayser-Fleischer halkalarını araştırır. Gerektiğinde karaciğer dokusunda bakır ölçümü veya ATP7B genetik testi tanıya yardımcı olur.

Aile bireylerinin taranması gerekir mi?

Wilson otozomal resesif bir hastalıktır. Bu nedenle tanı alan kişinin özellikle birinci derece akrabalarını uygun yöntemlerle değerlendirmek önemlidir. Belirtilerden önce tanı koymak, organ hasarını önleme açısından değerlidir.

Wilson hastalığı tedavisinde hangi seçenekler vardır?

Tedavi, toksik bakır birikimini azaltmayı ve yeniden birikmesini önlemeyi amaçlar. Hekim, klinik duruma göre bakırı bağlayıp atılımını artıran şelatör tedavileri değerlendirir. Ayrıca bağırsaktan bakır emilimini azaltan çinko tedavisini de seçebilir. Tedavi genellikle uzun sürelidir. Bu nedenle düzenli laboratuvar ve klinik takip gerekir.

Wilson hastalığında beslenme nasıl olmalı?

Hekim, özellikle başlangıç döneminde çok yüksek bakır içeren bazı gıdaları sınırlamayı önerebilir. Ancak diyet ilaç tedavisinin yerine geçmez. Ayrıca gerektiğinde suyun bakır içeriğini ve takviyeleri de değerlendirir. Gereksiz geniş yasaklar yerine kişiye özel öneriler uygundur.

Karaciğer nakli ne zaman gündeme gelir?

Akut karaciğer yetmezliği veya ilaç tedavisine rağmen ileri dekompanse hastalıkta nakil değerlendirmesi gerekebilir. Uygun hastalarda karaciğer nakli hayat kurtarıcı bir seçenektir. Ancak karar için uzman merkez değerlendirmesi gerekir.

Ankara'da Wilson hastalığı değerlendirmesi

Doç. Dr. Muharrem Taşkoparan, Wilson şüphesinde karaciğer testleri, seruloplazmin, idrar bakırı ve göz muayenesini birlikte değerlendirir. Ayrıca gerektiğinde genetik veya ileri incelemeleri de dikkate alır. Bilinen Wilson hastalarında tedavi yanıtını ve karaciğer hasarını düzenli olarak takip eder.