Peptik ülser, mide veya onikiparmak bağırsağının iç yüzeyindeki bir yaradır. En sık nedenleri Helicobacter pylori enfeksiyonu, aspirin ve nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlardır (NSAİİ).
Üst karında ağrı veya yanma ülseri düşündürür. Ancak yalnızca şikâyetler tanı için yeterli değildir. Özellikle kanama, kansızlık, nedeni belli olmayan kilo kaybı, tekrarlayan kusma veya yutma güçlüğünde değerlendirmeyi geciktirmeyin.
Peptik ülser nedir?
Peptik ülserde mide veya duodenumun koruyucu yüzeyinde doku kaybı gelişir. Mide ülseri ve duodenum ülseri iki temel formdur. Belirtiler birbirine benzeyebilir. Ancak ağrının yeri ve yemeklerle ilişkisi kişiden kişiye değişir.
Ülserin en sık nedenleri nelerdir?
- Helicobacter pylori: Peptik ülserin başlıca nedenlerinden biridir.
- Aspirin ve NSAİİ kullanımı: Mide ve duodenum mukozasının koruyucu mekanizmalarını bozabilir.
- Sigara: Ülser iyileşmesini olumsuz etkileyebilir ve tekrarlama riskini artırabilir.
Stres ve bazı yiyecekler yakınmaları artırma potansiyeli taşır. Ancak güncel bilgiler bunları peptik ülserin temel nedenleri arasında saymaz.
Ülser hangi belirtilere yol açabilir?
- Üst karında ağrı veya yanma
- Bulantı
- Yemek sonrası rahatsızlık ve şişkinlik
- İştahsızlık
Bu yakınmalar ülser dışında birçok hastalıkta da ortaya çıkar. Bu nedenle belirtiler tek başına ülser tanısı anlamına gelmez.
Hangi belirtiler alarm bulgusudur?
- Siyah, katranımsı dışkılama veya kanlı kusma
- Kansızlık
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Tekrarlayan veya inatçı kusma
- Yutma güçlüğü
- Şiddetli veya ani başlayan karın ağrısı
Bu bulgularda değerlendirmeyi geciktirmeyin.
Hekim ülser tanısını nasıl koyar?
Hekim, gerekli hastalarda endoskopi (gastroskopi) ile yemek borusu, mide ve duodenumu inceler. Ayrıca şüpheli alanlardan biyopsi alır ve gerektiğinde H. pylori araştırır.
Hekim, H. pylori için klinik duruma göre biyopsi, üre nefes testi veya dışkıda antijen testini seçer. Ayrıntılar için Helicobacter pylori yazısını inceleyebilirsiniz.
Ülser tedavisinde hangi seçenekler vardır?
Hekim, tedaviyi ülserin nedenine göre planlar. Asit baskılayıcı tedaviler iyileşmenin temelini oluşturur. H. pylori saptarsa uygun eradikasyon tedavisini seçer. Ardından gerekli hastalarda bakterinin ortadan kalktığını doğrular. Ayrıca aspirin veya NSAİİ kullananlarda ilacın gerekliliğini ve mide koruyucu tedavi ihtiyacını değerlendirir.
Kanama gibi komplikasyonlar endoskopik tedavi gerektirebilir. Buna karşılık cerrahi günümüzde daha sınırlı durumlarda gündeme gelir. Örneğin perforasyon veya endoskopik yöntemlerle kontrol edilemeyen komplikasyonlar cerrahi gerektirebilir.
Ankara’da ülser değerlendirmesi
Ülser şüphesinde amaç, yakınmaları baskılamanın yanında altta yatan nedeni belirlemektir. Ankara YDA Center’daki muayenehanemde öncelikle gastroenteroloji değerlendirmesi yaparım. Ardından gerekli hastalar için endoskopi planlarım. Ayrıca işlem sırasında biyopsi gerektiren alanları değerlendiririm.
Önemli: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel tıbbi değerlendirme yerine geçmez.
