Sarılık belirtileri nelerdir? Kısa cevap
Sarılıkta kandaki bilirubin yükselir ve göz akları ile cilt sararır. Ancak sarılık tek başına bir hastalık değildir. Karaciğer, safra yolları, pankreas veya kan hücreleriyle ilişkili farklı hastalıkları düşündürür.
Sarılığın en sık görülen belirtileri nelerdir?
- Göz aklarında sararma
- Ciltte sarı renk değişikliği
- Koyu renkli idrar
- Bazı safra yolu tıkanıklıklarında açık renkli dışkı
- Kaşıntı
- Halsizlik ve iştahsızlık
- Nedene göre karın ağrısı, ateş, bulantı veya kilo kaybı
Belirtiler, sarılığın nedenine göre değişir. Ayrıca göz aklarındaki sararmayı fark etmek çoğu zaman cilt değişikliğinden daha kolaydır.
Sarılık neden olur?
Kırmızı kan hücrelerinin hızlı yıkımı veya karaciğerin bilirubin işleme sorunu, bilirubini yükseltme potansiyeli taşır. Ayrıca safranın bağırsaklara akışındaki engeller de önemlidir. Hepatit, ilaç hasarı, ileri karaciğer hastalıkları veya safra taşları olası nedenlerdir. Bunun yanında safra yolu darlıkları ve pankreas-safra yolu bölgesindeki bazı tümörler de sarılık yapar.
Sarılık ve koyu idrar birlikteyse hangi nedenler önemlidir?
Bazı karaciğer ve safra yolu hastalıklarında konjuge bilirubin idrarla atılır ve idrar koyulaşır. Ancak sıvı kaybı, ilaçlar ve başka nedenler de idrar rengini değiştirir. Sararma da varsa hekim, bilirubin ve karaciğer testleriyle değerlendirmelidir.
Hekim sarılıkta hangi testleri seçer?
Hekim, total ve direkt bilirubini ve karaciğer enzimlerini değerlendirir. Ayrıca klinik duruma göre kan sayımı, hemoliz veya viral hepatit testlerini seçer. Safra yolu tıkanıklığı şüphesinde ultrason çoğu zaman ilk görüntüleme yöntemlerindendir. Gerektiğinde BT, MR/MRCP veya endoskopik yöntemleri de değerlendirir.
Sarılık ne zaman acildir?
Sarılığa ateş ve sağ üst karın ağrısı eşlik ediyorsa safra yolu enfeksiyonu gibi acil durumları düşünmek gerekir. Ayrıca bilinç değişikliği, belirgin kanama, şiddetli ağrı veya sürekli kusma da önemlidir. Hızla kötüleşen genel durum da acil değerlendirme gerektirir.
Sarılık tedavisinde hangi seçenekler vardır?
Tedavi, yalnızca bilirubini düşürmek yerine altta yatan nedene yöneliktir. Viral hepatit, ilaç hasarı, hemoliz ve karaciğer hastalıkları farklı tedaviler gerektirir. Ayrıca safra yolu tıkanıklığında uygun hastalarda endoskopik veya cerrahi girişim gerekebilir. Ancak yenidoğan fototerapisi erişkin sarılığının standart tedavisi değildir.
Ankara'da sarılık belirtilerinin değerlendirilmesi
Doç. Dr. Muharrem Taşkoparan, bilirubini, karaciğer testlerini, eşlik eden belirtileri ve görüntüleme sonuçlarını birlikte değerlendirir. Amaç, sarılığın karaciğer, safra yolları, pankreas veya başka bir kaynağını belirlemektir. Ardından gerekli inceleme ve tedaviyi planlar.
