Hiatal herni (mide fıtığı) nedir? Kısa cevap
Hiatal hernide (mide fıtığı) midenin bir bölümü, diyaframdaki yemek borusu açıklığından göğüs boşluğuna kayar. Küçük kayma tipi fıtıklar belirti vermeyebilir. Ancak yakınmalar en sık reflü, mide yanması ve regürjitasyonla ilişkilidir.
Hiatal herni türleri nelerdir?
En sık rastladığımız tür kayma tipi hiatal hernidir. Mide-yemek borusu birleşimi diyaframın üzerine kayar. Ayrıca gastroözofageal reflü de eşlik edebilir.
Paraözofageal hernide midenin bir bölümü, yemek borusunun yanından göğüs boşluğuna geçer. Bu tür daha seyrektir. Ancak büyük veya belirti oluşturan fıtıklarda komplikasyon riski nedeniyle ayrıntılı değerlendirme gerekebilir.
Hiatal herni belirtileri nelerdir?
- Mide yanması ve ekşime
- Ağıza acı veya ekşi sıvı gelmesi
- Göğüs arkasında yanma veya rahatsızlık
- Yutma güçlüğü
- Yemek sonrası dolgunluk veya erken doyma
- Bazı büyük hernilerde nefes darlığı, göğüs veya üst karın bölgesinde baskı
Bu belirtiler yalnızca mide fıtığına özgü değildir. Özellikle yeni veya şiddetli göğüs ağrısında hekim, kalp-damar hastalıklarını da araştırmalıdır.
Hiatal herni reflüye neden olur mu?
Mide fıtığına gastroözofageal reflü sık eşlik eder. Ancak mide fıtığı olan herkesin reflüsü yoktur. Reflüsü olan her hastada da mide fıtığı bulunmaz. Bu nedenle hekim, tedaviyi fıtığın yanında belirtilere ve komplikasyon riskine göre planlar.
Hekim hiatal herni tanısını nasıl koyar?
Hekim, yakınmalara göre endoskopi veya kontrastlı üst sindirim sistemi görüntülemesini seçer. Ayrıca uygun hastalarda diğer fonksiyonel testleri değerlendirir. Endoskopi, reflü özofajiti, Barrett özofagusu, ülser veya başka üst sindirim sistemi hastalıklarını araştırmaya da yardımcı olur.
Hiatal herni tedavisinde hangi seçenekler vardır?
Belirti vermeyen küçük fıtıklar her zaman özel tedavi gerektirmez. Reflü yakınmalarında kilo yönetimi ve kişisel tetikleyicileri azaltmak yarar sağlar. Ayrıca gece yakınmaları varsa yatmaya yakın yemek yemekten kaçının. Hekiminiz gerektiğinde asit baskılayıcı ilaçları değerlendirir.
Cerrahi her hastada gerekli değildir. Ancak büyük paraözofageal fıtık, mekanik yakınmalar veya komplikasyonlar cerrahi değerlendirme gerektirebilir. Uygun ilaç tedavisine rağmen kontrol edilemeyen bazı durumlarda da bu seçenek gündeme gelir.
Hangi belirtilerde gecikmeden gastroenteroloji uzmanına başvurmalısınız?
- Yutma güçlüğü veya yutarken takılma
- Sindirim sistemi kanaması veya siyah dışkı
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Tekrarlayan kusma
- Açıklanamayan demir eksikliği anemisi
- Yeni başlayan, şiddetli veya alışılmadık göğüs ağrısı
Ankara'da hiatal herni değerlendirmesi
Doç. Dr. Muharrem Taşkoparan, Ankara’daki muayenehanesinde mide fıtığını ve eşlik eden reflü yakınmalarını değerlendirir. Öncelikle öykünüzü ve önceki tetkiklerinizi inceler. Ayrıca gerektiğinde endoskopi bulgularını dikkate alır. Amaç, fıtığın hangi yakınmalara veya komplikasyonlara yol açtığını belirlemektir. Ardından uygun takip ve tedavi planını hazırlar.
