Sindirim sistemi motilite bozukluğu nedir? Kısa cevap
Motilite bozukluğu, sindirim organlarının içeriği ilerletme hareketlerinde veya sinir-kas koordinasyonunda sorun olmasıdır. Yemek borusu, mide, ince bağırsak veya kolonla ilgili farklı hastalıkları kapsar. Ancak tek bir hastalık değildir. Belirtiler, etkilenen organa göre değişir.
Motilite bozukluğu belirtileri nelerdir?
- Yutma güçlüğü veya yemek borusunda takılma hissi
- Bulantı, kusma ve erken doyma
- Karında şişkinlik ve ağrı
- Uzun süren veya dirençli kabızlık
- Bazı durumlarda bağırsak geçişinde ciddi yavaşlama
Bu yakınmalar yalnızca motilite hastalıklarında ortaya çıkmaz. Bu nedenle hekim, yapısal hastalıkları ve ilaçları da ayırıcı tanıda değerlendirmelidir.
Motilite bozukluklarına hangi hastalıklar örnektir?
Örneğin yemek borusunda akalazya ve diğer bazı hareket bozuklukları bu gruptadır. Midede gastroparezi, bağırsakta kronik intestinal psödo-obstrüksiyon ve bazı kolon geçiş bozuklukları da örnektir. Buna karşılık IBS, bağırsak-beyin etkileşimi bozukluğudur. Klasik bir motor bozuklukla aynı şey değildir.
Hekim motilite bozukluğunu nasıl teşhis eder?
Hekim, yakınmanın hangi sindirim organıyla ilişkili olduğunu değerlendirir. Öncelikle yapısal bir engel olup olmadığını araştırır. Gerekli hastalarda endoskopi veya görüntüleme seçer. Ancak bu yöntemler tek başına motiliteyi ölçmez.
Hekim, şüphelendiği hastalığa göre özofagus manometrisi veya standart mide boşalma testlerini değerlendirir. Ayrıca anorektal manometri veya bağırsak geçiş testleri de gerekebilir. Ancak her hastaya aynı “motilite testi” gerekmez.
Motilite bozukluğunun nedenleri nelerdir?
Bazı motilite bozukluklarında neden belli değildir. Diyabet, nörolojik veya bağ dokusu hastalıkları ve önceki cerrahiler olası etkenler arasındadır. Ayrıca opioidler ve başka bazı ilaçlar da motiliteyi etkiler. Bu nedenle ilaç öyküsü ve eşlik eden hastalıklar önemlidir.
Motilite bozukluğu tedavisinde hangi seçenekler vardır?
Tedavi tanıya göre değişir. Hekim, beslenme düzenlemelerini ve kabızlık veya bulantı gibi belirtilere yönelik ilaçları değerlendirir. Ayrıca uygun hastalıklarda motiliteyi etkileyen ilaçları seçer. Akalazya gibi bazı hastalıklarda endoskopik veya cerrahi tedaviler gündeme gelir. Ancak tek bir diyet veya ilaç bütün motilite bozukluklarını tedavi etmez.
Hangi belirtilerde gecikmeden hekime başvurmalısınız?
İlerleyici yutma güçlüğü, tekrarlayan kusma veya nedeni belli olmayan kilo kaybında değerlendirmeyi geciktirmeyin. Ayrıca sindirim sistemi kanaması, ciddi karın şişliği veya gaz-dışkı çıkaramama da erken değerlendirme gerektirir.
Ankara'da motilite bozukluğu değerlendirmesi
Doç. Dr. Muharrem Taşkoparan, öncelikle belirtilerinizin yemek borusu, mide veya bağırsakla ilişkisini değerlendirir. Ardından önceki tetkiklerinizi ve ilaçlarınızı inceler. Böylece gerekli yapısal veya fonksiyonel testleri seçer. Amaç, gereksiz test paketlerinden kaçınarak tanıya yönelik bir plan oluşturmaktır.
