Divertikülit nedir? Kısa cevap
Divertikülit, kalın bağırsak duvarındaki küçük keseciklerin birinin veya birkaçının iltihaplanmasıdır. Bu keseciklere divertikül adı verilir. En sık sol alt karın ağrısı, hassasiyet ve ateşle ortaya çıkar. Ancak divertikülozis yalnızca divertiküllerin varlığını anlatır; divertikülitle aynı durum değildir.
Divertikülit belirtileri nelerdir?
- Genellikle sol alt karında yeni başlayan ve devam eden ağrı
- Karında hassasiyet
- Ateş veya titreme
- Bulantı ve bazen kusma
- Kabızlık veya ishal
Belirtiler kişiden kişiye değişir. Ancak şiddetli veya giderek artan karın ağrısı başka acil karın hastalıklarında da ortaya çıkar. Bu nedenle değerlendirme önemlidir.
Divertikülit neden olur?
Divertikülitin gelişimini tek bir neden açıklamaz. Yaş, genetik yatkınlık, obezite, sigara ve bazı yaşam tarzı özellikleri riskle ilişkilidir. Ayrıca NSAİİ grubu bazı ağrı kesicilerin sık kullanımı komplikasyon riskiyle ilişki taşıyabilir.
Divertikülit tanısı nasıl konur?
Hekim öncelikle öyküyü ve fizik muayeneyi değerlendirir; gerektiğinde kan testlerini kullanır. Akut divertikülit ve komplikasyon şüphesinde kontrastlı abdominal BT önemli bir görüntüleme yöntemidir. Çünkü hastalığın yerini ve apse ya da perforasyon gibi komplikasyonları gösterir.
Akut divertikülitte kolonoskopi uygun mudur?
Aktif ve belirgin akut divertikülitte hekim genellikle rutin kolonoskopi yapmaz. Akut dönem düzeldikten sonra kolonoskopi gereksinimini değerlendirir. Öncelikle önceki kaliteli kolonoskopinin zamanını ve hastalığın komplike olup olmadığını ele alır. Ayrıca belirtileri ve kolorektal kanser tarama gereksinimini dikkate alır.
Her divertikülit hastasına antibiyotik gerekir mi?
Hayır. Seçilmiş hafif, komplikasyonsuz divertikülit hastalarında antibiyotik her zaman zorunlu değildir. Ancak bu hastaların bağışıklık sistemi normal ve genel durumu iyi olmalıdır. Hekim öncelikle sistemik enfeksiyon bulgularını ve eşlik eden hastalıkları değerlendirir. Ayrıca bağışıklık durumunu ve komplikasyon riskini dikkate alarak antibiyotik gereksinimini belirler.
Divertikülit tedavisinde hangi seçenekler vardır?
Komplikasyonsuz hastalıkta ağrı kontrolü ve yeterli sıvı alımı tedavi seçenekleri arasındadır. Ayrıca klinik duruma göre geçici beslenme düzenlemesi de gündeme gelir. Hekim antibiyotik gereken hastalarda uygun tedaviyi seçer. Ancak ağır hastalık, sıvı alamama veya komplikasyon varlığı hastane tedavisi gerektirebilir.
Divertikülit komplikasyonları nelerdir?
- Apse
- Perforasyon ve peritonit
- Fistül
- Bağırsak darlığı veya tıkanıklık
- Tekrarlayan ataklar
Apse gelişen bazı hastalarda görüntüleme eşliğinde drenaj gerekir. Ancak perforasyon veya diğer ciddi komplikasyonlarda hekim cerrahi tedavi seçeneğini değerlendirir.
Divertikülitte ameliyat ne zaman gerekir?
Cerrahi kararı yalnızca atak sayısı belirlemez. Hekim öncelikle komplikasyonları, hastalığın şiddetini ve tekrarlayan atakların yaşam kalitesine etkisini değerlendirir. Ayrıca bağışıklık durumunu ve hastanın kişisel risklerini dikkate alır.
Divertikülit sonrası beslenme nasıl olmalıdır?
Hekim akut dönemde beslenmeyi semptomlara göre geçici olarak düzenler. İyileşme sonrasında ise kaliteli ve liften zengin beslenme genellikle uygun bir seçenektir. Ancak kuruyemiş, çekirdek veya patlamış mısırı rutin yasaklamayı destekleyen güçlü kanıt yoktur. Bu nedenle divertiküliti önlemek amacıyla bu besinleri herkese yasaklamak doğru değildir.
Ne zaman acil değerlendirme gerekir?
Şiddetli veya artan karın ağrısı, yüksek ateş ya da sürekli kusma acil değerlendirme açısından önemlidir. Ayrıca karında sertlik, belirgin kanama, bayılma veya genel durumda bozulma da acil değerlendirme gerektiren olası bulgulardır.
Ankara'da divertikülit değerlendirmesi
Doç. Dr. Muharrem Taşkoparan, Ankara’daki gastroenteroloji muayenehanesinde divertiküliti değerlendirir. Öncelikle atağın şiddetini, görüntüleme bulgularını ve komplikasyon riskini ele alır. Ayrıca önceki kolonoskopi sonuçlarını inceler. Akut dönem sonrasında kolonoskopi ve uzun dönem takip gereksinimini hastaya özel planlar.
