Boğazda takılma hissi nedir? Kısa cevap
Boğazda takılma hissi iki farklı durumu anlatır. Gerçek yutma güçlüğünde (disfaji), yiyecek veya sıvı geçişi sorun yaratır. Globus hissinde ise kişi boğazında yumru veya yabancı cisim hisseder. Ancak çoğu zaman normal şekilde yutar. Bu ayrım, hekimin hangi testleri seçeceğine yön verir.
Yiyeceklerin gerçekten takılması neden olur?
Katı gıdaların takılması yemek borusunda yapısal bir soruna işaret edebilir. Darlık, Schatzki halkası ve reflüye bağlı hasar olası nedenlerdir. Ayrıca eozinofilik özofajit ve daha ciddi yapısal hastalıklar da bu yakınmaya yol açar. Hem katı hem sıvı gıdalarda güçlük varsa hekim hareket bozukluklarını da araştırır. Akalazya ve diğer özofagus motilite bozuklukları bu gruptadır.
Globus hissi nedir?
Globus, boğazda yumru veya yabancı cisim hissidir. Kişi bunu genellikle yemek yemediği sırada hisseder. Reflü, üst solunum yolu sorunları ve bazı işlevsel durumlar bu hisse eşlik edebilir. Ancak gerçek yutma güçlüğü, yutarken ağrı veya kilo kaybı farklı bir değerlendirme gerektirir. Bu belirtileri yalnızca globusa bağlamayın.
Reflü boğazda takılma hissi yaratır mı?
Gastroözofageal reflü bazı hastalarda boğaz ve yemek borusu yakınmalarına eşlik eder. Bununla birlikte her boğaz yakınması reflüden kaynaklanmaz. Özellikle yutma güçlüğü giderek artıyorsa hekim yapısal nedenleri araştırır.
Eozinofilik özofajit neden önemlidir?
Eozinofilik özofajit yemek borusunda kronik iltihaba yol açar. Özellikle katı gıdaların takılmasıyla kendini gösterebilir. Hekim endoskopide hastalığa özgü bulgular görebilir. Ancak normal görünüm hastalığı dışlamaz. Klinik şüphe varsa hekim yemek borusunun farklı seviyelerinden biyopsi alır.
Endoskopi ne zaman gerekir?
Gerçek veya tekrarlayan yutma güçlüğünde endoskopi, yemek borusunu doğrudan inceleme olanağı sağlar. Yiyecek takılması ve alarm belirtileri de değerlendirmeye yön verir. Hekim darlık, iltihap, tümöral lezyon veya eozinofilik özofajit gibi nedenleri araştırır. Gerektiğinde biyopsi alır.
Manometri ve baryumlu inceleme ne zaman gerekir?
Endoskopi yapısal bir neden göstermiyorsa hekim hareket bozukluklarını araştırabilir. Bu amaçla yüksek çözünürlüklü özofagus manometrisini değerlendirir. Baryumlu yemek borusu grafisi de bazı darlıkları, halkaları ve hareket sorunlarını gösterir. Böylece tanı sürecine tamamlayıcı bilgi sağlar.
Yemek borusunda yiyecek tamamen takılırsa ne yapmalısınız?
Yiyecek takıldıktan sonra tükürüğünüzü bile yutamıyorsanız acil değerlendirme gerekir. Sürekli salya veya nefes alma güçlüğü de acil yardım gerektirir. Solunum güçlüğünde 112’yi arayın. Yemek borusunda tam tıkanma şüphesinde de gecikmeden acile başvurun.
Hangi belirtiler alarm bulgusudur?
- Giderek artan yutma güçlüğü
- Yiyeceklerin tekrar tekrar takılması
- Yutarken ağrı
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Kanlı kusma veya siyah dışkı
- Demir eksikliği veya kansızlık
Boğazda takılma tedavisi nasıl ilerler?
Tedavi, yakınmanın nedenine göre değişir. Reflü varsa hekim uygun reflü tedavisini düzenler. Darlıklarda uygun hastalar için endoskopik genişletme seçeneğini değerlendirir. Eozinofilik özofajitte hastalığa özgü tedavi planlar. Hareket bozukluklarında ise tanıya göre yol izler. Bu nedenle yalnızca şikâyeti baskılamak yerine altta yatan nedeni araştırmak önemlidir.
Ankara’da boğazda takılma ve disfaji değerlendirmesi
Doç. Dr. Muharrem Taşkoparan, Ankara’daki muayenehanesinde gerçek yutma güçlüğünü ve globus hissini değerlendirir. Reflü, eozinofilik özofajit, darlık ve hareket bozukluklarını da dikkate alır. Ardından gerekli endoskopi, biyopsi veya ileri yemek borusu testlerini planlar.
